PAPATYAYAYINCILIKEĞİTİMAŞ

   - akademik, bilimsel ve üniversite ders kitapları, bizim asıl işimiz -

Hakkımızda

e-Kitap Projesi

Kitap Listesi

Hazırlanan Kitaplar

Satış/Pazarlama

Çalışmak

İletişim/Bize Ulaşın

Periyodik Dergi

Post-Edu Enstitüsü

Kitap Fuarları

Kurumsal Hizmetler

Ekolojik Sistemlerin Analizi,

Yönetimi ve Modellenmesi 

Dr. Fatih EVRENDİLEK

ÖNSÖZ

Bu kitap, hem çevre hem de diğer meslek dalları ile ilgili geleceğin karar-alıcıları olarak yüksek öğrenim gören öğrenciler için hazırlanmıştır. Bu kitapla, öğrencilerin sistem düşünce yeteneklerinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Sistem düşüncesi ve dinamiği, hem eylemlerimizin kamu yararına etkilerini daha iyi kavrayabilme hem de uzun vadede akılcı ve sürdürülebilir politikalar geliştirebilme sürecinde önemli bir rol oynar.

Sistem  dinamiği sistemin bileşenlerini, bileşenlerin karşılıklı ilişkilerini ve ortaya çıkan davranışların zaman ve mekan içinde nasıl değiştiğini anlamak için kullanılan bir metodolojidir. Sistem dinamiği esasları ekolojik, biyolojik, fiziksel, kimyasal, sosyal ve ekonomik sistemlerin analizi, anlaşılması, geliştirilmesi ve gelecekteki değişikliklerinin önceden tahmin edilmesi süreçlerinde yararlanılan disiplinler arası bir araçtır. Giriş niteliğindeki bu kitabın odak noktası ekolojik sistemlerdir.

Simülasyon programlarının kullanılması sistem dinamiği  kavram ve ilkelerinin anlaşılmasını kolaylaştırmaktadır. Bu nedenle, kitabın hazırlanmasında STELLA  simülasyon dili programından (High Performance Systems) ve sistem dinamiği biliminin kurucusu olan Jay W. Forrester’ın eserlerinden geniş ölçüde yararlanılmıştır. Doğal kaynakların kalite ve verimliliğini güvence altına almak, bugün tüm ülkelerin kalkınmasındaki en önemli ön koşullardan birini teşkil etmektedir. Sistem  dinamiği esaslarına istinaden ekolojik sistemlerin analizi, yönetimi ve modellenmesi konusunda öğrencilerin faydalanabileceği Türkçe kaynaklar oldukça sınırlıdır. İnanıyorum ki bu kitap bu alandaki boşluğu kapatmada öncülük yapacaktır...
 

İÇİNDEKİLER

Önsöz

1. Bölüm: EKOLOJİK SİSTEMLERİN ANALİZİ

1.Giriş

2. Ekosistem Dinamiği Modellemenin Tarihçesi

3. Ekolojik Sistemler ve Bileşenleri

3.1. Zaman  Boyutu

3.2. Mekan  Boyutu

3.3. Ekosistem Yapısı

3.3.1. Biyokütle: Birincil ve İkincil Üretim

3.3.2. Biyolojik Organizasyon

3.3.3. Ekolojik Niş: Türlerin Yaşam Stratejileri

3.3.4. İşlevsel Türler

3.3.5. Biyolojik Çeşitlilik

3.3.6. Mekansal Heterojenlik

3.4. Ekosistem Fonksiyonu

3.4.1. Besin Ağında Madde ve Enerji Alışverişi

3.4.2. Enerji Akışı

3.4.3. Biyojeokimyasal Döngüler

3.4.3.1. Hidrolojik Döngü

3.4.3.2. Gaz Döngüleri

3.4.3.2.1. Karbon Döngüsü

3.4.3.2.2. Oksijen Döngüsü

3.4.3.2.3. Azot Döngüsü

3.4.3.2.4. Kükürt Döngüsü

3.4.3.2.5. Metan Döngüsü

   3.4.3.3. Tortul Döngüler

        3.4.3.3.1. Fosfor Döngüsü

   3.4.4. Net Ekosistem ve Biyom Verimliliği

3.5. Ekolojik Baskılar ve İstikrar

4. Süksesyon: Ekosistem Yapı ve Fonksiyonunda Zamansal Değişim

5. Peyzaj Ekolojisi

2. Bölüm: EKOLOJİK SİSTEMLERİN YÖNETİMİ

6. Çevre Politikası ve Yönetiminin Esasları

6.1. Çevre Sorunları ve Sebepleri

6.2. Ekolojik Hizmet ve Ürünlerin Sürdürülebilirliği

6.3. Müşterek Doğal Kaynakların Trajedisi

6.4. Ekonomi ve Ekosistem İlişkileri

6.5. Ekolojik Ekonomi

6.5.1. Refah ve Sürdürülebilir Kalkınma Göstergeleri

6.6. Ekolojik Sistem  (Çevre) Bilimi ve İlkeleri

3. Bölüm: EKOLOJİK SİSTEMLERİN MODELLENMESİ

7. Ekosistem Dinamiği Modellemenin Esasları

7.1. Model Tipleri

7.2. Modelleme Süreci ve STELLA  Simülasyon Dili

7.3. Ekosistem Geribildirim Süreçleri ve Grafiksel Davranışları

         7.3.1. Birinci Dereceden Pozitif Geribildirim Çevrimi: Üstel Davranış

         7.3.2. Birinci Dereceden Negatif Geribildirim Çevrimi: Asimptotik Davranış

7.3.3. Pozitif ve Negatif Geribildirim Çevrimlerinin Birleşimi

7.3.3.1. Lojistik (S-şekilli veya sigmoyidal) Büyüme

7.3.3.2. Kapasite Aşma ve Çökme

7.3.4. İkinci Dereceden Negatif Geribildirim Çevrimi: Salınım

          7.3.5. İkinci ve Daha Büyük Dereceden Pozitif Geribildirim Çevrimleri

7.4. Grafiksel İntegral

7.4.1. Pozitif Akış

7.4.2. Negatif Akış

7.4.3. Pozitif ve Negatif Akışların Birleşimi

7.4.4. Net Akış: Girdi ve Çıktı Akışlarının Birleşimi

7.5. Tersine Grafiksel İntegral

8. Ortak Sistem  Tasarımı ve Davranışları

8.1. Rampa Modelleri: Doğrusal Büyüme ve Azalış

8.2. Üstel Büyüme ve Çürüme

8.3. Depo Modelleri 

8.4. Lojistik (S-Şekilli) Büyüme

8.5. Kapasite Aşma ve Çökme Davranışı

8.6. Salınım Davranışı

8.7. İndirgenmiş Salınım Davranışı

Ek- 1: Çözümlü Ekosistem Analizi ve Modelleme Alıştırmaları

Yararlanılan ve Önerilen Kaynakların Listesi

Ekosistem Dinamiği Modellemede Yararlı Web Site Adresleri

Sistem  Dinamiği Kavramları

Dizin