Uygulamalı Türk Dili   - Üniversite Öğretimi için -

Genel Dil Bilgileri, Sözlü ve Yazılı Anlatım

Yusuf ÇOTUKSÖKEN

 

 

ISBN: 978-978-6797-65-5

6. basım, 2010, 378 sayfa

(16,5x24 cm2), 80 gr Enzo kağıt.                                         Yusuf ÇOTUKSÖKEN kitapları

Bu kitabımız 53 üniversitede ders kitabı olarak kullanılmaktadır.

Doğru Türkçe için gerekli sözlükler

Doğan Hızlan (Hürriyet), 22 Eylül 2012

Uygulamalı Türk Dili, üniversitelerde Türk Dili derslerinde okutulmak üzere hazırlanmıştır. Seçmeci öğretim yönteminin uygulandığı kitapta, kavramsal öğrenme süreçleri bilgilenme ve uygulama düzeylerinde ele alınmıştır. Kredili ders sistemine göre hazirlanan Uygulamali Türk Dili, iki anabölümden oluşmakta; her anabölüm de 6 bölüm içermektedir. Her bölümde metin inceleme, sözlü ve yazılı anlatım, dil ve yazım bilgileri ve bunlarla ilgili uygulamalar (alıştırmalar) yer almaktadır.

Uygulamalı Türk Dili kitabı, YÖK’ün Türk Dili dersi için öngördügü çerçeve program bağlamında öğrencilerin anlama (dinleme/izleme anlama) ve anlatma (konuşma, yazma) becerilerini “öğrenci odaklı” bir eğitim anlayışıyla geliştirmeyi amaç edinmektedir. Her bölümde temel toplumsal kavramlardan bir ya da birkaçı işlenmektedir. Bölümler, ayrıca işlenen konulardaki başka metinlerle de zenginleştirilmiştir. Kitabın sonuna da, verilen ödevleri hazırlamak, genel kültürü arttırmak için ilk elde başvurulacak kaynakların konularına göre sınıflandırılmış bir listesi eklenmiştir.


Türkiye'nin İnternet kitapçısı; kitap satış ---> www.tdk.com.tr                         şimdi satın al


YÖK’ün üniversitelerdeki Türk Dili dersleri için oluşturduğu çerçeve yönetmeliğine uygun olarak hazırlandığı bildirilen Uygulamalı Türk Dili kitabı, gerek metinlerin seçimi, gerek kuram ve uygulamanın bütünleştirilmesi açısından üniversitelerimizdeki Türk dili derslerine yeni bir boyut katacak niteliktedir. Yazarının uzun yıllara dayanan deneyimlerini de yansıtan kitap iki anabölüm ve on iki bölümden oluşmaktadir. Önsözün ardından öğretmen ve öğrencilere dersin amaçları ve daha verimli hale getirilmesi için yapılması gerekenler açıklanmakta, daha sonra on iki temel izlek sıralanmaktadır. Her biri bir bölüm oluşturan bu izlekler sırasıyla ‘dil ve iletişim; cumhuriyet ve demokrasi; aydınlar ve toplum; kültür ve uygarlık; sanat, yaratıcılık ve toplum; sevgi ve dostluk; temel özgürlükler ve insan hakları; doğa ve çevre; kentler ve kentleşme; kitle iletişimi ve medya; savaş ve barış; Türkiye’ olarak belirlenmiştir. Her bölümde o bölümün amaçları açıklanmakta, bunu ön hazırlık, anlama-kavrama, bilgilenme ve uygulama-alıştırma bölümleri izlemektedir. Seçmeci bir yöntemle ele alınan bu çalışmalar, örnek metinlere dayandırılmakta, daha sonra da ek okuma metinleri konunun değişik boyutları irdelenmeye çalışılmaktadır. Türkçe dersinin bir kültür dersi oldugu bilincini taşıyan yazar, kitabın sonuna nerdeyse bütün kültür kavramlarını kuşatan (adalet, ahlak, anayasa, Atatürk devrimleri, basın, batılılaşma, bilgi, bilim, çağdaslaşma, çevre, demokrasi, dil-edebiyat, eğitim, felsefe vb, yaklaşık 150 temel kavram alanı) kapsamlı bir kaynakça eklemiştir.

Seçilen metinler, önerilen yöntem, kuram-uygulama baglantısının kurulması için gösterilen özen ve nitelikli baskı gözönüne alındığında bu kitabın önümüzdeki dönemlerde üniversitelerimizde Türkçe öğretimi için yeni ve güvenilir bir seçenek oluşturacağına kuşku yoktur. - Prof. Dr. Ahmet KOCAMAN


 

İÇİNDEKİLER

 

ÖNSÖZ I, II

Öğretmenler İçin 

Öğrenciler İçin

Türk Dili Dersinin Tanıtımı

Türk Dili Dersi Konusunda Bir Sormaca

I. GÜZ YARIYILI

Bölüm 1.     Dil ve İletişim

     -     Bilgilendirici Bir Metni İnceleme

          “Bilim ve Üniversite” (Doç. Dr. Haluk Erkut)

     -    Özet Çıkarma

     -    Plan Çıkarma

     Dil Bilgileri: “Dil” (Prof. Dr. Doğan Aksan)

-    Dilin Doğuşu 

-    Dil ve İletişim

-    Dil-Düşünce-Toplum-Edebiyat İlişkileri

-    Dilin Türleri

     Anlatım: Yazılı Anlatım: Dilekçe Yazma

     Uygulama

     Ek Okuma Metinleri

Bölüm 2.      Cumhuriyet ve Demokrasi

“Cumhuriyet ve Demokrasi” (Prof. Dr. Suna Kili)

Anlatım: Sözlü ve Yazılı İletişim

-    Sözlü Anlatım

-    Konuşma

-    Konuşma Türleri: Hazırlıksız Konuşma

Dil Bilgileri: -Yeryüzündeki Diller

-    Dillerin Sınıflandırılması

-    Dünya Dilleri

Uygulama

Ek Okuma Metinleri

Bölüm 3.      Aydınlar ve Toplum

“Aydın Üstüne” (Melih Cevdet Anday) 

Anlatım: -Yazılı Anlatım (konu seçimi, konunun sınırlandırılması,

      ana ve yandüşüncelerin saptanması, planlama)

Sözlü Anlatım: Hazirlikli Konusma

Dil Bilgileri: Türk Dilleri ve Lehçeleri

-     Türkçe’nin Tarihsel Gelişimi 

-    Türklerin Kullandığı Alfabeler

Uygulama 

Ek Okuma Metinleri

Bölüm 4.      Kültür ve Uygarlik

“Kültür ve Uygarlık” (Ziya Gökalp) 

“Kültür ve Uygarlık” (Atatürk)

Anlatım:  Sözlü Anlatım - Tartışma

-    Yazılı Anlatım

Dil Bilgileri: - Türkiye Türkçesi

-    Dilbilgisi: Tanımı, İşlevi ve Bölümleri

-    Yazım

Uygulama

Ek Okuma Metinleri

Bölüm 5.      Sanat, Yaratıcılık ve Toplum

“İsveç Söylevi” (Albert Camus)

“Sanat, Yaratıtıcılık ve Toplum” (Aytül Papila ile Bir Röportaj)

Anlatım: Sözlü Anlatım- Tartışma

Dil Bilgileri: - Sesbilim I: Türkçe’nin Sesbilim Özellikleri

     Sesler, Ünlüler

     Ünsüzler, Hece 

     Kaynastirma Ünsüzleri, Bağlantı Ünlüsü 

Ses Değişmeleri 

Uygulama 

Ek Okuma Metinleri

Bölüm 6.      Sevgi ve Dostluk

“Sevgi” (Erdal Atabek) 

Şiir Yorumu 

“Sakın Geç Kalma, Erken Gel”  (Cevat Çapan) 

“Cevat Çapan’in Bir Şiiri” (Eray Canberk)

Anlatım: Sözlü Anlatım-Açıkoturum

Dil bilgileri: - Sesbilim II: Ses Uyumları:

     Büyük Ünlü Uyumu, Küçük Ünlü Uyumu, Ünsüz Uyumu

     Ünsüz-Ünlü Uyumu, Vurgu, Tonlama, Duraklama

Uygulama

Ek Okuma Metinleri

II. BAHAR YARIYILI

Bölüm 7.      Temel Özgürlükler, İnsan Hakları

“Insan Haklari Evrensel Bildirgesi” 

Anlatım: Yazılı Anlatım – Haber

-    Sözlü Anlatım: Açıkoturum

-    Düşünme Yöntemi: Karşılaştırma

Dil Bilgileri: Biçimbilim I-Türkçe’nin Biçimbilim Özellikleri

     Sözcükler

     Kök, Gövde ve Taban

     Ekler 

     Eklerin Sınıflandırılması: 1.Yapım Ekleri

Uygulama

Ek Okuma Metinleri

Bölüm 8.      Doga ve Çevre

“Bir Kavak ve İnsanlar” (Haldun Taner, öykü) 

-     Kurgulayıcı Bir Metni (öyküyü) İnceleme

Anlatım: Düşünme Yöntemi – Karşı(t) Görüş Oluşturma

-    Sözlü Anlatım: - Münazara

-    Yazılı Anlatım: - Paragraf, Paragraf Türleri

Dil Bilgileri: - Biçimbilim II: 2. Çekim Ekleri

     Ad Çekim Ekleri

     Eylem Çekim Ekleri

     Dönüştürüm Ekleri, Dizim Kurucu Ekler

     Ekeylem, Sözcük Üretim

     Sözcük Türleri

Dönem Ödevi: Bir Romanı, Tiyatro Yapıtını İnceleme

     Roman İnceleme Örneği

Uygulama

Ek Okuma Metinleri

Bölüm 9.      Kentler ve Kentlesme

“Kentleşme” (Prof. Dr. Ruşen Keles)

-       Bilimsel Yazı: - Dipnot ve Kaynakça Yazımı

-        Mimar Gözüyle Istanbul (Prof. Dr. H.I. Sanli Ile Röportaj) 

-       Anlatım: - Düşünme Yöntemi - Düşünce Salkımı

-       Düşünceyi Geliştirme Araçları ve Yolları

     Tanımlama

     Örnekleme

     Karşıaştırma, Tanık Gösterme ve Alıntı Yapma

     İstatistiklerden Yararlanma

Dil Bilgileri: -Türkçe’nin Sözdizimi Özellikleri

-       Öbek

-       Tümcenin Kurucu Öğeleri (Özne-Tümleç-Yüklem) 

-       Yüklem Üzerine: Kişi ve sayı, Zaman, Kip ve Görünüş

-        Tümce Türleri (Ad/Eylem Tümceleri, Yalın/Bileşik Tümceler, Sıralı ve Bağlı Tümceler, Düz ve Devrik Tümceler, vd)

-       Tümce Çözümlemeleri

Uygulama 

Ek  Okuma Metinleri

 

Bölüm 10.     Kitle İletişimi ve Medya

“Türkiye Gazetecileri Hak ve Sorumluluklari Bildirgesi”

Anlatım: - Düşünme Yöntemi: Düşgücünü Kullanma

Sözlü Anlatım: Münazara, Tartışma

-       Anlatım Biçimleri

     Açıklayıcı, Tartışmacı, Betimleyici, Öyküleyici Anlatım

-        “Mektup” türü  (özel mektup, is mektubu, resmi mektup)

Dil Bilgileri: Anlambilim I - Türkçe’nin Anlambilim Özellikleri

     Türkçe’nin Sözvarlığının Kavramsal Özellikleri

-       Kökenbilim

-        Anlam (Temel Anlam, Yananlam), Anlam Olayları (Anlam Daralması, Anlam Genişlemesi, Anlam Kayması, Anlam Kötüleşmesi,

      Anlam Iyilesmesi)

-       Tekanlamlılık – Çokanlamlılık 

-       Esanlamlılık – Karşıtanlamlılık

-       Eşadlılık

-       Anlam Bulanıklığı, Yüzey(sel) Yapı-Derin Yapı

Uygulama 

Ek Okuma Metinleri 

Bölüm 11.     Savaş ve Barış

“Barış” (Yannis Ristos, şiir)

“Barış Bir Kültürdür” (Dr. Erdal Atabek, deneme)

Anlatım: - Düşünme Yöntemi: Beyin Fırtınası

-       Yazılı Anlatım: - Yaşamöyküsü

-       Özyaşamöyküsü

-       Anı

Dil Bilgileri: Anlambilim II: Benzetmeler, Aktarmalar (Ad Aktarmasi, Deyim Aktarması), Sözcükler, Deyimler, Atasözleri, Kalıpsözler, Terimler

Uygulama

Ek Okuma Metinleri

Bölüm 12.      Türkiye

“Işte Özlediğim Türkiye” (Prof. Dr. Emre Kongar)

Anlatım: -Yazılı Anlatım: Tutanak (Karar Tutanağı)

-    Rapor Yazma

Dil Bilgileri: Türkçe Kullanımındaki Yanlışlar

Uygulama

Ek Okuma Metinleri 

KAYNAKÇA

OKUMA KAYNAKÇASI

SINAV ÖRNEKLERI

DİZİN


 

Türk Dili üzerinde kitaplarımız; Türk Dili, Türkiye Türkçesi...

 

Söylem Çözümlemesi - Prof. Dr. V. Doğan GÜNAY

İletişim ve Dil - Prof. Dr. V. Doğan GÜNAY

Metin Bilgisi - Prof. Dr. V. Doğan GÜNAY

Etkileşimli ve Eleştirel Okuma Teknikleri - Oya ADALI

Türkçe Dil ve Edebiyat Terimleri Sözlüğü - Yusuf ÇOTUKSÖKEN

Türkçe Anlamdaşlar ve Karşıtanlamlılar Sözlüğü - Yusuf Çotuksöken

Türkiye Türkçesi'nin Ekleri - Yusuf ÇOTUKSÖKEN

Anlambilime Giriş: Temel Kavramlar - Prof. Dr. Veysel KILIÇ

Türk Dili Dersleri    Cilt I. Güz Dönemi - Yusuf ÇOTUKSÖKEN

Türk Dili Dersleri    Cilt 2. Bahar Dönemi - Yusuf ÇOTUKSÖKEN

Biçimbilim: Temel Kavramlar - Prof. Dr. Nadir Engin UZUN

Türkçe Yazım Kılavuzu - Yusuf ÇOTUKSÖKEN

Sözün Işığı: Uygulamalı Noktalama Bilgileri - Osman BOLULU

Türkiye Türkçesinde Biçimbirimler - Oya ADALI  

Türkiye Türkçesinde Kök-Ek Bilesmeleri - Prof. Dr. Ömer DEMIRCAN

Türk Dilinde Çatı  - Prof.Dr. Ömer DEMiRCAN

Türkçe Yazılı ve Sözlü Anlatım - Yusuf ÇOTUKSÖKEN

Türkiye Türkçesinin Sözdizimi - Neşe ATABAY, Sevgi ÖZEL ve Ayfer ÇAM

Sözcük Türleri - Neşe ATABAY, Sevgi ÖZEL ve Dr. İbrahim KUTLUK

Türkçe Üzerine: Denemeler ve Elestiriler - Yusuf ÇOTUKSÖKEN

Dilin Işlevleri ve İletişim - Prof. Dr.Veysel KILIÇ

Uygulamalı Türk Dili (Üniversite Öğrencileri için) - 2 Cilt birarada - Yusuf ÇOTUKSÖKEN

Uygulamalı Türk Dili (Üniversite Öğrencileri için) Cilt I - Yusuf ÇOTUKSÖKEN

Uygulamalı Türk Dili (Üniversite Öğrencileri için) Cilt II - Yusuf ÇOTUKSÖKEN

Türk Dili Dersleri  Cilt I - Yusuf ÇOTUKSÖKEN

Türk Dili Dersleri  Cilt II - Yusuf ÇOTUKSÖKEN

Osmanlı Türkçesi Alıştırmaları - Dr. Ali ŞEYLAN

Türkçenin Çırpınışı - Dr. Nidai Sulhi ATMACA

Sözün Isığı: Uygulamalı Noktalama Bilgileri - Osman BOLULU

İnsan Hakları ve Felsefe - Prof. Dr. Betül ÇOTUKSÖKEN

Dil ve Ekin - Prof. Dr. Aydın KÖKSAL


Akademik Kitaplar - Bilimsel Kitaplar - Üniversite Ders Kitapları